Medisch: Wat is coeliakie?

Coeliakie is een chronische darmziekte waarbij je dunne darm overgevoelig is voor het eiwit gluten, dat zit in de graansoorten tarwe, rogge, spelt, kamut en gerst. Overgevoeligheid voor een voedingsproduct noemen we voedingsintolerantie. Hoe coeliakie precies ontstaat weten we (nog) niet, maar wat we wel weten is dat het niet overgaat. Als je overgevoelig bent voor gluten zul je dat de rest van je leven blijven.

Van nature is haver glutenvrij. Maar in de Europese wetgeving staat dat haver toch onder glutenbevattende graansoorten valt omdat dat het gewas vaak besmet is met gluten uit bijvoorbeeld tarwe, gerst en rogge. Dat kan gebeurd zijn tijdens de oogst, het transport, de opslag, in de molen en bij de verwerking ervan (bijvoorbeeld in de bakkerij).

Toch past haver die niet besmet is, in een dagelijks en gezond glutenvrij dieet vanwege de hoogwaardige voedingskwaliteiten. Als op de verpakking van een (haverbevattend) product expliciet ‘ glutenvrij’ gemeld staat, kun je het goed gebruiken, liefst met het officiële glutenvrij logo op de verpakking hebben. Die producten zijn streng gecontroleerd.

Het verschil tussen overgevoeligheid en allergie

Coeliakie wordt vaak een glutenallergie genoemd, maar dat is niet juist. Coeliakie is een voedselintolerantie.
Het verschil zit in de manier waarop het ontstaat. Beide reacties worden veroorzaakt door het afweersysteem, maar een allergie is gebaseerd op een afweerreactie die door IgE wordt bepaald en coeliakie op een afweerreactie die wordt bepaald door T- en B-cellen.

Voor gluten bestaat alleen overgevoeligheid en geen allergie. Maar voor tarwe, een graanproduct waar gluten inzit, bestaat wel allergie, dat noemen we een tarweallergie. Tarweallergie komt minder vaak voor dan coeliakie. Bij tarweallergie reageer je alleen op bepaalde eiwitten in tarwe en niet op producten als rogge of spelt. De klachten die voor kunnen komen bij tarweallergie zijn vooral allergisch van aard; zoals een loopneus (‘rhinitis’), het vasthouden van vocht in bijvoorbeeld het gezicht (‘angio-oedeem’) of een anafylactische (acute en heel ernstige) reactie. Soms lijken de klachten (vooral diarree en buikpijn) op coeliakie.

Medische informatie