Medisch: Kan iedereen coeliakie krijgen?

Je kunt coeliakie ontwikkelen als je er erfelijke aanleg voor hebt, maar dat hoeft niet. Wie het wel of niet krijgt en waarom of wanneer, is niet duidelijk. Wel weten we dat omgevingsfactoren een rol spelen.

De erfelijke aanleg voor coeliakie ontstaat door het HLA-gen, dat op chromosoom 6 ligt. Mensen met het HLA-type DQ2 of HLA-type DQ8 kunnen coeliakie ontwikkelen. Mensen die dit HLA-type niet hebben kunnen geen coeliakie ontwikkelen. Ongeveer 40% van alle Nederlanders heeft het gen HLA-DQ2 en/of HLA-DQ8, maar een klein aantal ontwikkelt coeliakie, rond de 0.5 tot 3%. Het grootste deel (95%) van de mensen met coeliakie heeft HLA-type 2, de rest heeft HLA-type 8.

Omgevingsfactoren spelen ook een rol bij de ontwikkeling van coeliakie, de belangrijkste factor is gluten. Als je gluten eet komt het in je darm, en dat kan een reactie van je afweersysteem uitlokken. Het is onduidelijk waarom dat bij de een wel gebeurt en bij de ander niet, daar wordt veel onderzoek naar verricht. Het is mogelijk dat de hoeveelheid gluten en het moment waarop ze voor het eerst gegeven worden, een rol spelen bij de ontwikkeling van coeliakie bij kinderen. Maar uit recente onderzoeken blijkt dat het geven van kleine hoeveelheden gluten tussen de leeftijd van vier en zes maanden geen effect heeft op het ontwikkelen van coeliakie.
Naar de rol van borstvoeding wordt veel onderzoek verricht. Borstvoeding blijkt geen bescherming te geven tegen de ontwikkeling van coeliakie.

Er lijkt wel verband te zijn met virale infecties, zoals buikgriepinfecties met het rotavirus. Die lijken een verhoogde kans op het ontwikkelen van coeliakie te geven.

Medische informatie