Medisch: Andere oorzaken van nierbeschadiging

Er zijn zeldzame, genetische ziekten waarbij je lichaam stoffen produceert die alleen schadelijk zijn voor de nieren, waardoor je chronische nierinsufficiëntie kunt krijgen. Daarnaast zijn er syndromen waarbij door een genetische afwijking diverse organen niet goed werken, waaronder je nieren. Dat kan ook gebeuren bij sommige stofwisselingsziekten, en bij kinderen van moeders die alcohol hebben gedronken tijdens de zwangerschap. Dat laatste noemen we foetaal alcoholsyndroom. Je vindt in dit hoofdstuk informatie over primaire hyperoxalurie, cystinose en de ziekte van Dent.

11.1 Primaire hyperoxalurie

Bij primaire hyperoxalurie mis je het enzym in je lever dat de afvalstof glyoxylaat afbreekt. De lever verbrandt de afvalstof daarom en daarbij ontstaat oxaalzuur. Een plantaardige stof die ook in rabarber en thee voorkomt. Oxaalzuur wordt in je nieren gefilterd en uitgescheiden. Omdat je bij primaire hyperoxalurie te veel oxaalzuur krijgt, gaat het zich binden aan calcium, en dat zorgt weer voor het ontstaan van kristallen in je glomeruli en niertubuli. Die kristallen smelten samen waardoor er nierstenen ontstaan in je verzamelbuizen en nierkelken. Door nierverkalking, mechanische schade door de scherpe kristallen en schade aan je niertubulicellen door het teveel aan oxaalzuur, kun je chronische nierinsufficiëntie krijgen. Bij een van de drie patiënten kan de aanmaak van oxaalzuur worden voorkomen door dagelijks vitamine B6-pillen te slikken. En met citraat (citroenzuur) kunnen de oxaalzuurkristallen zo veel mogelijk worden opgelost. Daarnaast moet je veel water drinken om de nierinsufficiëntie zo veel mogelijk te vertragen. Een echo-onderzoek kan de kalkafzetting door de calcium-oxalaatkristallen in je nieren zichtbaar maken.

Lees voor meer informatie ook het interview van Jaap Groothoff, kindernefroloog over hyperoxalurie.

11.2 Cystinose

Cystinose is een erfelijke ziekte waarbij het aminozuur cystine niet goed kan worden getransporteerd in de cellen van je lichaam. Dat komt omdat je te weinig cystinosine hebt in de lysosomen van je cellen. Lysosomen breken de gifstoffen af en gooien ze uit je cellen. Als je te weinig cystinosine hebt, kan de cystine niet uit de cel waardoor er kristallen in je nieren en andere organen ontstaan. Hierdoor kunnen je nieren niet werken. Hoe de nierschade precies ontstaat is nog niet duidelijk. Met het medicijn cysteamine kun je het ophopen van cysteamine verminderen en de achteruitgang van je nierfunctie vertragen.

Lees voor meer informatie ook het interview van Marlies Cornelissen, kindernefroloog over cystinose.

11.3 De ziekte van Dent

Bij de ziekte van Dent krijg je calciumhoudende nierstenen omdat bepaalde zouten in de niertubuli niet goed getransporteerd worden. Je kunt citraat slikken om de kristallen zo goed mogelijk op te lossen en ACE-remmers om de werking van je nieren te beschermen. ACE-remmers zorgen dat de hormonen uit het RAAS-systeem je bloeddruk niet verhogen. Ook hebben ACE-remmers een gunstig effect op je glomerulaire basale membraan, waardoor je geen eiwitten verliest. Eiwitlekkage zorgt voor littekens in je mesangium waardoor je nierfunctie verder achteruitgaat. ACE-remmers hebben dus een beschermend effect op je nierwerking.

Medische informatie