PreventCD

Interview: Is coeliakie te voorkomen door een verandering in de voeding van jonge baby’s?

Foto: Het onderzoeksteam "Prevent Celiac Disease" met Yvonne Wijkhuisen (projectmanager), Luisa Mearin (projectleider, kinderarts MDL) en Sabine Vriezinga (arts-onderzoeker).

Coeliakie wordt veroorzaakt door het eten van gluten. De ziekte komt voor bij kinderen en volwassenen met erfelijke aanleg voor coeliakie en kan op elke leeftijd ontstaan. De behandeling bestaat uit een levenslang glutenvrij dieet. Dat verbetert de gezondheid van mensen met coeliakie, maar het zou natuurlijk nog mooier zijn als we de ziekte zouden kunnen voorkomen (voorkomen is beter dan genezen!).

Wij dachten dat coeliakie misschien te voorkomen zou zijn door baby’s iets eerder een klein beetje gluten te geven (als de baby 4 maanden oud is in plaats van 6 maanden oud) terwijl de baby nog borstvoeding krijgt.

Dat idee komt voort uit eerder onderzoek, verricht in Zweden en in de Verenigde Staten. Het lichaam zou zo kunnen wennen aan gluten en hier later niet ziek van worden. De studie “Prevent Celiac Disease” (in het Nederlands: “Voorkom coeliakie”) (www.preventcd.com) heeft dit idee als eerste echt goed onderzocht. In oktober van dit jaar zijn de resultaten bekend gemaakt en stonden zij in het hoog aangeschreven Amerikaanse tijdschrift de “New England Journal of Medicine”.

Het onderzoek is gestart in 2007 en wordt gecoördineerd vanuit het Leids Universitair Medisch Centrum in Leiden, door Luisa Mearin (kinderarts) en Sabine Vriezinga (arts en onderzoeker bij de kindergeneeskunde). Aan het onderzoek doen bijna 944 kinderen uit Nederland, Duitsland, Hongarije, Israël, Italië, Kroatië, Polen en Spanje mee. Deze kinderen hebben een verhoogde kans op coeliakie omdat het in hun gezin voorkomt en omdat zij de coeliakie-genen (een erfelijke eigenschap) hebben. De helft van de kinderen kreeg op de leeftijd van vier tot zes maanden dagelijks een klein beetje gluten in de melk. De andere helft kreeg een nepmiddel (een placebo) en kreeg pas gluten toen zij zes maanden oud waren.

De baby’s werden goed in de gaten gehouden en regelmatig onderzocht op coeliakie . De kinderen die gluten hadden gekregen toen zij vier maanden oud waren hadden op de leeftijd van drie jaar even vaak coeliakie als de kinderen die het nepmiddel hadden gekregen. Dit betekent dat het dus geen zin heeft om baby’s al gluten te geven als zij 4 maanden oud zijn. Dat hadden we niet verwacht! Daarnaast zagen we dat borstvoeding baby’s niet beschermt tegen coeliakie. Dat was ook onverwacht!

We hebben ook nog andere dingen ontdekt. Zo zagen we dat coeliakie al op heel jonge leeftijd ontstaat, de meeste kinderen waren nog niet eens 3 jaar oud en het jongste kind was net 1 jaar oud! We zagen ook dat meisjes vaker coeliakie krijgen en dat het hebben van een bepaald gen het risico verhoogt. Daarnaast zagen we dat niet alle kinderen met coeliakie daar ook klachten van hadden: bijna 1/3 had nergens last van toen de ziekte werd ontdekt. Hoe we dan wisten dat die kinderen coeliakie hadden? Dat konden we in hun bloed meten. Het stofje anti-weefseltransglutaminase (anti-TG2) was verhoogd bij alle kinderen met coeliakie.

De kinderen die meedoen aan het onderzoek hebben bloed afgestaan aan het onderzoek. Sommige kinderen hebben ook een stukje van hun darmweefsel (biopsie) gegeven toen zij naar het ziekenhuis moesten voor een darmonderzoek (de “scopie”). Dit gaan we nu verder onderzoeken en we hopen te ontdekken wat er precies gebeurt in het lichaam van kinderen: Waarom krijgt het ene kind wel coeliakie, en het andere kind niet? Daarover is nog veel onbekend!

Geschreven door Sabine Vriezinga, Arts en onderzoeker
Heb je vragen over het onderzoek? Dan kan je mailen met info@cyberpoli.nl, wij sturen de vragen door naar Sabine.

Interviews